Woonopmaat: “Een positief duwtje werkt beter dan streng handhaven”
Als projectleider Bewonersbetrokkenheid kijkt Cisca Smit wat haar corporatie kan doen om de leefbaarheid in de wijken te verbeteren. Nudging speelt daarin een belangrijke rol. “Mensen op een onverwachte, leuke manier een duwtje in de juiste richting geven, helpt beter dan streng handhaven.” Ze heeft verschillende voorbeelden die corporaties kunnen helpen.
Cisca werkt al lang in de corporatiewereld. “Ik vind het leuk om met mensen te werken, maar ook voor mensen. Dus iets teruggeven. Daar haal ik energie uit.” Ze werkt inmiddels zeventien jaar bij Woonopmaat, tegenwoordig als projectleider Bewonersbetrokkenheid. “Het is een dynamische baan, geen dag is hetzelfde. Als je denkt dat je er bent, verandert er weer iets waar je op moet inspringen.”
Wat doe je als projectleider Bewonersbetrokkenheid?
“Ik doe dit nu twee jaar. Het is een vrij nieuwe functie die ik zelf grotendeels mocht invullen. Ik probeer in mijn hoedanigheid als projectleider mensen bij Woonopmaat te betrekken. Enerzijds ben ik contactpersoon voor de huurdersorganisatie, maar ik kijk ook of er meer vrijwilligers actief willen worden en of er adviesgroepen opgezet kunnen worden. Dat doe ik door bewonerscommissies te ondersteunen en samenwerking te zoeken met maatschappelijke organisaties. Aan de ene kant bestaat mijn baan dus uit het betrekken van mensen bij ons als corporatie, maar ook uit het samenbrengen van mensen om de leefbaarheid te vergroten.”
Welke rol speelt het beïnvloeden van gedrag bij het verbeteren van de leefbaarheid?
“Daar is het zeker inzetbaar, maar wel op een manier die echt goed werkt. Je moet niet met het vingertje gaan wijzen of zwaar inzetten op handhaving om iets te bereiken. Wat wel werkt, is een subtiel duwtje in de rug. In gesprek gaan met mensen over een probleem en hen deels eigenaar ervan te laten worden zorgt voor beweging. Ga niet proberen een oplossing te verzinnen, maar geef hen de ruimte om zelf iets passends te bedenken wat ook voor hen goed voelt. Positief omdenken dus. Dat heet ‘nudging’.”
Wanneer vraagt een situatie om nudging?
“Als je mensen wilt motiveren en aanzetten tot actie. In de opleiding over nudging hebben we bijvoorbeeld aandacht besteed aan hoe wij als corporatie jongeren meer kunnen betrekken bij de wijk. Jongeren kijken op een andere manier tegen vrijwilligerswerk aan dan ouderen. Je kunt dus bijvoorbeeld bepaalde media inzetten om ook die groep te activeren. Die plannen willen we snel gaan uitvoeren.”
Heb je daar een concreet voorbeeld van?
“Binnenkort gaan we onze vrijwilligers bedanken bij een speciale lunch, waar we ook onder de aandacht brengen hoe zij jongeren kunnen betrekken. Die groep is digitaal veel vaardiger dan de ouderen, daar zouden zij op in kunnen springen. Ook vragen we ze om te beschrijven waarom ze vrijwilliger zijn geworden en hoe zij zich voelden toen ze 25 jaar oud waren. En andersom vragen we ook jongere collega’s om daar aanwezig te zijn en hun inzichten te delen.”
Dat is leuk! Heb je nog meer voorbeelden?
“Tijdens de opleiding kwam ook aan bod dat je met bepaalde kleuren op een positieve manier iets kunt bereiken. Voorbeeld: in een parkeergarage stonden fietsen vaak verkeerd geparkeerd. In plaats van een rood verbodsbord heeft men gekleurde paden gemaakt die leiden naar de juiste parkeerplek. Dat werkt. Zo bereik je iets op een positieve manier die meteen veel draagvlak krijgt.”
Dat klinkt als een soort spelelement?
“Ja, klopt, en dat werkt ook. Iets op een leuke, net iets andere manier inbrengen. Zonder met het vingertje te wijzen. Je ziet hetzelfde met die blikjesvangers langs de weg.”
Zelf aan de slag met praktische technieken om gedrag effectief te sturen?
Zelf ook met subtiele aanpassingen bewoners aansporen om vervuiling in de portieken aan te pakken of de huur wel op tijd te betalen. Tijdens de training Gedrag beïnvloeden met nudging leer je hoe kleine veranderingen in de omgeving een groot effect hebben op het gedrag van bewoners.
